Kỳ thi đại học: Làm sao để thí sinh vượt qua tâm lý căng thẳng?
Kỳ thi đại học được biết đến như một cột mốc trưởng thành của các bạn học sinh sau 12 năm học tập và rèn luyện. Đây không chỉ là cơ hội để bé bước đến một cấp bậc học tập cao hơn mà còn được coi như là giai đoạn quyết định nền tảng để mở ra những cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.
Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm với áp lực. Trong kỳ thi quan trọng này, học sinh vừa phải đối diện với sự kỳ vọng của bản thân về ngôi trường mà mình muốn theo học, vừa là sự hy vọng đến từ gia đình và nhà trường. Những điều này vô hình trở thành gánh nặng trên vai của thí sinh, khiến đa số các bạn luôn trong trạng thái căng thẳng trước và trong kỳ thi, vô tình gây ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả thi.
Vì vậy, trong bài viết này, eTeacher sẽ đưa ra những lý do có thể gây tâm lý căng thẳng cho học sinh trước kỳ thi đại học, từ đó rút ra phương pháp để các bạn có thể quản lý những cảm xúc này một cách tối ưu nhất. Mời các bạn theo dõi bài viết dưới đây nhé!
- Nguyên nhân dẫn đến căng thẳng trước kỳ thi đại học
1.1. Áp lực từ gia đình và bạn bè
Một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến căng thẳng chính là từ gia đình. Các bậc làm cha, làm mẹ sau nhiều năm nuôi nấng con khôn lớn, thì ai ai cũng mong muốn con của mình sẽ hoàn thành thật tốt bài thi đại học, theo học tại một ngôi trường xứng đáng để làm bàn đạp cho tương lai tươi sáng. Mong muốn này vốn xuất phát từ sự quan tâm và tình yêu thương nhưng vô tình lại là áp lực vì chẳng một bạn thí sinh nào muốn khiến gia đình mình thất vọng cả.
Bạn bè cùng trang lứa vừa là động lực học tập và đôi khi cũng là một nguồn cơn tạo nên sự căng thẳng cho thí sinh trong kỳ thi đại học. Chia sẻ từ Nhi – thí sinh của kỳ thi đại học năm 2023: “Ở lớp, mình được coi là học sinh tiêu biểu luôn đứng trong TOP 5 toàn khối. Mình hãnh diện lắm, nhưng cũng áp lực rất nhiều khi ai ai cũng cho rằng mình phải là một trong những thí sinh cao điểm nhất trường. Mình hoang mang lắm, nhìn bạn bè tiến bộ hàng ngày, mình không biết rồi mình sẽ đạt được điều mọi người nghĩ không nữa”.
Và cuối cùng, tâm trạng căng thẳng cũng có thể đến từ chính bản thân của thí sinh. Hầu hết, các học sinh đều có xu hướng đặt nguyện vọng cao, trong một vài trường hợp nguyện vọng đặt ra còn cao hơn năng lực hiện tại của thí sinh. Điều này vô tình tạo ra áp lực rất lớn, khi thí sinh luôn trong tình trạng lo sợ mình sẽ không đủ khả năng đạt mục tiêu đã đặt ra.
1.2. Áp lực từ khối lượng kiến thức ôn tập
Với sự thay đổi và cải cách không ngừng từ Bộ Giáo dục, đề thi đại học không còn chỉ gói gọn trong kiến thức lớp 12 như nhiều năm về trước mà sẽ trải dài khắp các năm học phổ thông. Những thay đổi này đòi hỏi thí sinh phải nắm vững khối lượng kiến thức rộng lớn, cộng thêm việc phải học đều các môn để đáp ứng yêu cầu của các khối thi và quá trình xét tốt nghiệp. Nếu không tập trung ôn luyện từ sớm, thí sinh dễ dàng cảm thấy bị quá tải.
Bên cạnh đó, các bạn thí sinh cũng cần phải cân bằng giữa việc học tại trường cùng và việc ôn thi đại học khiến quỹ thời gian hạn chế. Ảnh hưởng từ việc này là thí sinh sẽ luôn cảm thấy học không đủ, phải học nhiều hơn, nhanh hơn dẫn đến tình trạng học quá sức và không hiệu quả.
1.3. Áp lực bởi quan điểm “Đại học là con đường duy nhất”
Một câu nói quen thuộc chúng ta thường nghe sau mỗi kỳ thi tuyển sinh: “Đại học không phải là con đường duy nhất dẫn tới thành công”. Nhưng với một số thí sinh, đây được coi là con đường duy nhất và dễ dàng nhất để chinh phục ước mơ và họ chẳng thể hình dung bản thân sẽ ra sao nếu thất bại trong kỳ thi quan trọng này. Tâm lý này sẽ sinh ra cảm giác “sợ thất bại”.
Và khi kỳ thi đại học thực sự diễn ra, sự cạnh tranh khốc liệt giữa các thí sinh trên cả nước sẽ làm họ thêm căng thẳng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả của bài thi.
- Các phương pháp giảm căng thẳng trước và trong kỳ thi đại học
2.1. Kế hoạch ôn thi hiệu quả
Cốt lõi của kế hoạch ôn thi hiệu quả là những mục tiêu về điểm số và kiến thức cần nắm một cách rõ ràng cho từng môn học. Những mục tiêu này nên nằm trong phạm vi năng lực của thí sinh, đây sẽ là kim chỉ nam để thí sinh luôn có định hướng học tập, tránh học lan man không hiệu quả.
Kế hoạch ôn thi nên được lên lịch rõ ràng theo ngày, đảm bảo đủ thời gian học cho tất cả môn học cho khối thi thí sinh đang hướng đến. Sau mỗi tuần ôn luyện, thí sinh nên có thời gian để tổng hợp và đánh giá kiến thức đã học trong tuần qua bằng một bài kiểm tra hoặc thi thử. Đây sẽ là cách dễ dàng nhất để thí sinh nhận thấy sự tiến bộ của mình, thêm phần tự tin cho kỳ thi sắp đến.
2.2. Duy trì sức khỏe tốt
Tưởng chừng học hành chỉ liên quan đến tinh thần và đầu óc, tuy nhiên một sức khỏe tốt lại chiếm một vai trò rất quan trọng ngay cả trong việc giảm thiểu căng thẳng cho các bạn học sinh. Việc tập thể dục hàng ngày giúp cơ thể sản sinh ra hormone endorphin giúp cơ thể cảm thấy khỏe mạnh và hạnh phúc. Một số hoạt động thể thao thí sinh nên tham khảo có thể kể đến như: chạy bộ, bơi lội, yoga, thiền định,…
Một chế độ ăn uống cân bằng cũng là yếu tố quan trọng để duy trì sức khỏe trước kỳ thi đại học. Bên cạnh các chất cần thiết như protein, carbohydrate, chất béo và các loại khoáng chất, ba mẹ cũng nên bổ sung thêm cho bé nhiều chất xơ, vitamin từ các loại rau củ và trái cây để cơ thể luôn trong trạng thái tốt nhất.
Một giấc ngủ kéo dài 7-9 tiếng mỗi ngày cũng rất cần thiết cho quá trình nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng của não bộ. Khi thí sinh ngủ đủ giấc hiệu quả học tập tăng lên đáng kể. Để giấc ngủ thật chất lượng, ba mẹ và các bạn học sinh cần quan tâm đến không gian ngủ. Một phòng ngủ yên tĩnh, mát mẻ, đủ tối, thêm với việc nói “không” với thiết bị di động trước khi ngủ sẽ giúp bé đạt chất lượng giấc ngủ tốt nhất.
2.3 Sử dụng phương pháp học tập hiệu quả
Việc sử dụng các phương pháp học tập hiệu quả sẽ giúp thí sinh tối ưu thời gian học tập. Tránh cảm giác có quá nhiều thứ phải học, học lan man mãi chẳng nhớ được hết khiến các bé trở nên căng thẳng. Một số phương pháp học tập tiêu biểu thường được áp dụng như: SQ3R, Mindmap.
Với phương pháp SQ3R, quá trình học một kiến thức sẽ bao gồm 5 bước: Survey, Question, Read, Recite và Review. Nghĩa là đầu tiên, thí sinh nên khảo sát toàn bộ tài liệu để có cái nhìn tổng quan về kiến thức học. Sau đó, các bạn sẽ tự đặt ra cho mình những câu hỏi liên quan đến kiến thức đó, tự đọc và tìm hiểu đến khi trả lời được hết các câu hỏi. Sau khi đọc xong, nhắc lại những gì đã học để củng cố trí nhớ và cuối cùng làm làm bài tập để ôn tập lại.
Mindmap hay có tên gọi khác là Sơ đồ tư duy cũng là một phương pháp học hữu dụng. Để vẽ được sơ đồ này, học sinh cần có khả năng hệ thống hóa kiến thức đã học bằng một chủ đề chính ở trung tâm, sau đó phân nhánh ra các ý chính. Phương pháp này giúp thí sinh nhìn thấy mối liên hệ giữa các kiến thức đã học từ đó ghi nhớ tốt hơn.
Tham khảo thêm tại Những sai lầm dễ mắc phải khi ôn thi đại học trong mùa hè để chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi.
- Kết luận
Kỳ thi đại học là một cơ hội và cũng là thử thách đánh dấu quá trình trưởng thành của mỗi học sinh. Hãy chuẩn bị thật kỹ lưỡng và tin vào bản thân mình. Hãy luôn giữ một tinh thần lạc quan rằng chỉ cần bạn làm hết sức mình thì không còn điều gì để hối hận nữa.
Chúc các bạn thí sinh có một kỳ thi thật thành công!
.
